Garłacz górnośląski (stawak koroniasty), informacje o rasie

[broda]

Garłacz górnośląski zwany też stawakiem koroniastym przypomina kształtami ciała i sposobem lotu stawaka czeskiego. Obecnie hodowany jest prze wszystkim w Polsce i w Niemczech. Jest trochę większy od stawaka czeskiego, ma muszlowatą koronę na karku, a ubarwieniu jego upierzenia nie są stawiane tak duże wymagania, jak w przypadku stawaka czeskiego. Selekcja ukierunkowana jest na osiągnięcie doskonałości gardła, pełnej pełnej i regularnej korony oraz ba dalsze udoskonalenie właściwości lotnych i przejawów temperamentu.
Garłacze górnośląskie są stosunkowo dużymi gołębiami, mają dłuższe nogi i pięknie oddzielone od linii tułowia gardło. Charakterystyczną cechą garłacza górnośląskiego jest muszlowata korona. Na karku jest szeroka, pełna i dobrze zaokrąglona, zakończona delikatnie uformowanymi różami.
Oczy wszystkich stawaków koroniastych są perłowe, głowa wydłużona i zaokrąglona. Dziób mają raczej cienki i długi. Niebieskie i czerwonopłowe gołębie oraz niebieskie i czerwone szymlowate mają dziób ciemny, u pozostałych jest jasny. Gardło jest duże, gruszkowatego kształtu, skrzydła i ogon krótkie, nogi normalnej długości.


Zdjęcie: Garłacz górnośląski, Łukasz Żebrowski

Zobacz więcej zdjęć...

Literatura:
Petržilka S., Tyller M.,: Gołębie – leksykon przyrody, Wydawnictwo DELTA, 1995 Praga

[Krzysiek]

Dopowiem kilka słów z własnego i kolegów doświadczenia w hodowli tej rasy.Kiedyś garłacze górnośląskie koroniaste należały do najdoskonalej latających stawaków.Obecnie,pod wpływem hodowców niemieckich,którzy w celu poprawienia sylwetki "koroniaków" krzyżowali je ze stawakami śląskimi (steigerkropfer),rasa straciła na lotności.Ogół polskich hodowców poszedł drogą wskazaną przez niemiecki Klub Garłączy Górnośląskich Koroniastych i obecny polski wzorzec promuje ptaki nowego(niemieckiego)typu,większe,mające bardziej pionową postawę i dłuższe nogi.Rzeczywiście domieszka stawaka śląskiego poprawiła wygląd garłączy koroniastych,dużą zasługą hodowców zza zachodniej granicy jest także udoskonalenie wielu odmian barwnych,jednak zatraciły one najistotniejszą cechę swojej rasy,jaką jest niepowtarzalny styl lotu stawaków.Wiele osobników tej rasy potrafi klaskać skrzydłami w locie ,jednak opadanie ze złożonymi skrzydłami przepadło.Oczywiście ptaki starego,lotnego typu nie wyginęły,jednak jest ich znacznie mniej,bo na wystawach zgodnie z obecny wzorcem zostały by odrzucone.W hodowlach wiejskich w Wielkopolsce,Małopolsce i na Śląsku przetrwały osobniki starego,lotnego typu,które pięknie "składają"i opadają w locie.Znany i ceniony hodowca i popularyzator tej rasy Mathias Beutel w swoim artykule napisał,że garłącz koroniaste bezpowrotnie zatraciły styl lotu stawaka.Niestety,a właściwie na szczęście pomylił się.W latach 2000-2003 hodowcy niemieccy wykupywali na terenie południowej Wielkopolski wszystkie stylowo latające osobniki w kolorach niebieski,niebieskopłowy i szymle w tych kolorach.Miały posłużyć do selekcji w celu przywrócenia populacji niemieckich garłaczy koroniastych zatraconego stylu lotu.Do niedawna integralną odmianą rasy były ptaki o rysunku siodłatym.Hodowcy niemieccy nie wiem dlaczego,wyłączyli tą odmianę z rasy i zgłosili ją do EE jako odrębną rasę- garłacz siodłaty koroniasty.Uczynili to bezprawnie,bo garłacze koroniaste nie są rasą niemiecką,lecz mają rodowód wielonarodowy.Nie rozumiem też,dlaczego polski Związek uznał tą zmianę.Co ciekawe,wielu doświadczonych niemieckich hodowów nie zgadza się z tą zmianą.

[Krzysiek]

C.d.Czołowy niemiecki hodowca Mathias Beutel ,który hoduje wszystkie niemal odmiany barwne ma w swojej hodowli siodłate i traktuje je nadal jako odmianę barwną tej rasy. Osobniki czysto białe hodowane w hodowlach wiejskich Wielkopolski mają zachowany styl lotu stawaka i zawsze ciemne oczy.Pierwotnie u wszystkich ras stawaków osobniki czysto białe miały ciemne oczy.wzorzec stawaka czeskiego do dzisiaj przewiduje ciemne oko u białych.Również górnośląskie koroniaste i stawaki śląskie miały kiedyś oczy ciemne.Białe oko u tych ras wprowadzili sztucznie hodowcy niemieccy przez krzyżowanie osobników czysto białych (ciemnookich) z bardzo jasnymi,niemal bez rysunku czerwonymi i żółtymi szymlami.Białe oko udało się utrwalić,jednak często u potomstwa białych białookich obydwu ras pojawiają się ślady szymlowatości: czerwone lub żółte cętki,na szyi,szczątkowe pasy na skrzydłach,sporadycznie także rogowy dziób lub "mucha" na dziobie.Kiedyś w Wielkopolsce popularna była odmiana górnośląskich koroniastych ,która do dzisiaj praktycznie wyginęła.Były to tzw.wajskopy koroniate,odmiana o rysunku podobnym do garłaczy słowackich,któr prawdopodobnie wykorzystano w procesie tworzenia tej odmiany.Były to ptaki o ubarwieniu przeważnie niebieskim z pasami,chociaż trafiały się też osobniki czarne,czerwone i żółte.Na barwnym tle upierzenia białe były lotki pierwszego rzędu i głowa.

[Viscu94]

Nie znalazłem działu w którym mógłbym dodać zdjęcia gołąbków do oceny jeżeli takowy istnieje to przepraszam. Dodaję zdjęcia jednego z moich garłaczy i chciałbym prosić o opinię. Ptak był już na trzech wystawach ale chciałbym usłyszeć co wy o nim sądzicie. Główne zależy mi na opinii Krzyśka, ile punktów powinien dostać tej ptak na wystawie. Jakie ma wady i zalety. Pozdrawiam

[Krzysiek]

Waldek, przeceniasz moje zdolności.To Twoja rasa i znasz się na nich lepiej niż ja.Przede wszystkim zwróciłem uwagę na głowę. Częstą wadą u takich gołębi są ciemne plamki na głowie, to powszechna wada, także u czerwonych i żółtych szymli. Ten ptak ma prawidłową barwę głowy.Trudno wyhodować takiego. Resztę wiesz lepiej niż ja.

[Viscu94]

Krzyśku, nie bądź taki skromny. Mój staż hodowlany w porównaniu do Twojego zapewne jest znikomy więc dlatego pytałem Cię o zdanie . Wszystkie moje płowe-szymle mają prawidłowy rysunek na głowie. Tylko problemy mam z paskami, samiczki mam z ładnymi cieniutkimi i wyrazistymi a samce albo mają za bardzo rozlany albo za słabo wyraźne. Paruję płowka z płową-szymlą i nic, dalej wychodzą ze słabymi paskami. Nie za bardzo wiem jak sobie z tym poradzić. Może jakieś rady? Pozdrawiam

[Viscu94]

A tutaj samiczka z prawidłowym pasem. Kiedy robiłem zdjęcie akurat spuściła powietrze z wola dlatego wydaje się być bardzo słaby. Korona pełna ale z nierównościami i rozeta... słaba. Pozdr

[Krzysiek]

Jesteś bardzo skromny.Staż hodowlany mam większy, to fakt, ale to Twoja ulubiona rasa i na pewno wiesz o niej więcej niż ja.Wracając do płowych, hodowcy w moich stronach aby zapobiec rozmyciu pasów co pewien czas stosują domieszkę niebieskiego szymla lub nawet czysto niebieskiego pasiatego.Taka domieszka zapobiega też zbytniemu występowania żółtego podbicia u płowych, które nasila się w kolejnych pokoleniach płowych czystych linii.

[Viscu94]

Wiesz, trzeba mieć troszkę samokrytyki. Na forum gołębnika też kiedyś wstawiłem zdjęcia do oceny i strasznie nerwowo zareagowałem na nieprzychylne opinie ze strony forumowiczów, człowiek uczy się całe życie a ja jeszcze mam go dużo przed sobą (o ile Bóg da : ). Drugi raz nie popełnię tego błędu, do wszystkiego trzeba podchodzić z dystansem i wysłuchać opinii każdego. W tym roku zrobiłem tak jak piszesz. Sparowałem wszystkie moje siwe szymle z płowkami i płowymi szymlami. Niebieskiego mam tylko jednego (nie za bardzo lubię ten kolor) i dostał on płowkę. Teraz do rozpłodu mam tylko 12 par z 80 garłaczy które miałem na jesień zeszłego roku. Ostra selekcja jest najważniejsza. Po co mam utrzymywać całe stado gołębi średniej klasy jak mogę zostawić 30 bardzo dobrych ptaków i zapewnić im takie warunki na jakie zasługują.

[Krzysiek]

Z tym masz całkowitą rację. Mniejszym stadem łatwiej się opiekować. Co do dobierania kolorów u koroniastych, pisał kiedyś o tym Mathias Beutel. Niegdyś hodowcu niemieckiego klubu dobierali pary tylko w kolorze. Osiągneli dużą specjalizację, dopracowali kolory, jednak później porównując swoje ptaki z osobnikami z polskich hodowli doszli do wniosku, że osiągnęli niezadowalający postęp. Ich niebieskie , szymle i płowe mając idealny kolor miały jednak rozmyte pasy. Dopiero dobierając pary w różnych kolorach udało im się poprawić pasy.