Gołębie są atakowane przez pierwotniaki, najczęściej przez rzęsistki. Sztuki dorosłe często przenoszą rzęsistki nie wykazując przy tym żadnych objawów chorobowych. Przedostanie się tych pasożytów do organizmu ptaka młodego powoduje często poważne schorzenia, odznaczające się powiększeniem i wzdęciem wola oraz wyginaniem grzbietu w kabłąk w celu ułatwienia połykania pokarmu. Oprócz tego u chorych gołębi występuje duszność i biegunka. W gardle i tchawicy tworzą się szaro-białawe ogniska, które po złuszczeniu tworzą ubytki i owrzodzenia. Gdy rzęsistki zaatakują płuca, jelita lub wątrobę, młódki giną. Na tym przykładzie można jeszcze raz wykazać przydatność dwóch gołębników; jednego dla par rozpłodowych a drugiego dla młódków, oraz celowość oddzielenia młodzieży od sztuk dorosłych.
Ogólnie biorąc można powiedzieć, że pierwszą oznaką nasuwającą podejrzenie zachorowania gołębi jest cisza panująca w gołębniku, związana z osowiałością ptaków, ich zmniejszoną ruchliwością, brakiem apetytu, zmatowieniem piór co kończy się zazwyczaj biegunką, zaburzeniami ruchowymi lub nalotami w gardle, co następnie powoduje śmierć ptaków.
Chorych gołębi na ogół się nie leczy, gdyż po wyzdrowieniu są one przeważnie nosicielami niebezpiecznych zarazków, a ponadto przedstawiają z reguły o wiele niższą wartość hodowlaną. Ptaki z objawami choroby zakaźnej powinien hodowca bezwzględnie usunąć z gołębnika po zauważeniu niepokojących oznak a całe pomieszczenie odkazić po porozumieniu z lekarzem weterynarii, który po zbadaniu ptaka doradzi właściwy sposób odkażenia gołębnika.
Literatura:
Keller J., Gołębie, PWRiL, Warszawa 1968

